Het Aphex Twin ABC

Sinds Richard D. James in 1992 onder het pseudoniem Aphex Twin zijn debuutalbum Selected Ambient Works 85-92 uitbracht is hij uitgegroeid tot een schimmige mythe. De Banksky van de elektronische muziek in 26 letters. Deel 1: A – O.

A AFX is het pseudoniem waaronder Richard James zijn debuutrelease, de Analogue Bubblebath EP uit 1991, twee jaar later opnieuw uitbracht. De track En Trance To Exit is mede geproduceerd door Tom Middleton (zie onder M). In 1992, 1993, 1994 en 1995 verschenen vervolgens Analogue Bubblebath vol. 2, vol. 3, vol. 4 en vol. 5 (de laatste een album, de rest EP’s) . Het is de start van een chaotische discografie. Het AFX alias is ook gebruikt voor de twee Hangable Auto Bulb EP’s uit 1995, waarop James experimenteert met breakbeats, drum ’n bass en wat later drillcore is gaan heten. Hangable Auto Bulb is een anagram van Analogue Bubblebath. In 2005 verschenen via James’ Rephlex label (zie onder R) onder de naam AFX een reeks van elf 12 inches met de overkoepelende titel Analord. De beste tracks daaruit zijn verzameld op het album Chosen Lords (Rephlex, 2006). De platenverzamelaar die zijn Richard D. James-collectie compleet wil hebben moet vermogend (zie onder K), geduldig en gestoord zijn.

Aphex Twin – Analogue Bubblebath


BBooka Shade, het producersduo uit Berlijn dat op hun aflevering van de mixreeks DJ Kicks een karakteristiek nummer van Aphex Twin opnam, het onaards fraaie Alberto Balsam. Het nummer – met een typemachine als snare drum – klinkt als gamelan van een onbekende planeet en is te vinden op I Care Because You Do (Warp, 1995), wellicht zijn meest consistente  en representatieve album.

Aphex Twin – Alberto Balsam


C Cunningham, Chris is de regisseur van de beruchte clips van de Aphex Twin-singles Come To Daddy (1997) en Windowlicker (1999). Maakte ook video’s voor ondermeer Björk (All Is Full Of Love, onderscheiden met vele prijzen en te zien in de permanente collectie van het Museum Of Modern Art in New York), Autechre (Second Bad Vilbel), Portishead (Only You), Squarepusher (Come On My Selector) en Madonna (Frozen). In 2012 publiceerden Cunningham en Aphex Twin de kortfilm Rubber Johnny en opeens is de verwantschap met Die Antwoord (zie ook D) duidelijk.

Chris Cunningham & Aphex Twin – Rubber Johnny


DDie Antwoord, die het Aphex Twin-nummer Ageispolis gebruikten als basis van Ugly Boy, te horen het derde album Donker Mag (2014) van het raverap-duo uit Zuid-Afrika. Op 28 augustus 2010 deelden Ninja en Yo-Landi Vi$$er het podium met Richard James tijdens het Londen Electronic Dance Festival. James vervulde achter de draaitafels de rol van Die Antwoords DJ Hi-Tek.

Aphex Twin – Ageispolis

Die Antwoord – Ugly Boy


EErik Satie, Frans componist (1866-1925), die dankzij de minimale pianomuziek van composities als Gymnopédies en Gnossiennnes vaak wordt genoemd als de peetvader van de ambient. Zijn invloed is te horen op het dubbelalbum Drukqs (Warp, 2001), waarop James stoeit met een ‘geprepareerde’ piano. Veel tracks hebben titels in het Cornish (een officiële Keltische taal, verwant aan het Bretons, Welsh en het Gaelic van Schotland) en het weinig toegankelijke album wordt gezien als een poging om onder het platencontract met Warp (zie onder W) af te komen. Dat lukte.

Aphex Twin – Vordhosbn


FFenix, Synton: een zeldzame en gezochte analoge modulaire synthesizer die door James als hoofdinstrument werd gebruikt voor zijn serie Analord vinyl releases uit 2005 (zie ook onder A). De Synton Fenix is een ontwerp uit 1997 van de Nederlanders Marc Paping en Bert Vermeulen. Er zijn er slechts 75 van gemaakt.

Aphex Twin – Analord


GGlass, Philip, de klassieke minimale componist uit New York, bekend van ondermeer de opera Einstein On The Beach (1979) en de filmsoundtrack Koyaanisqatsi (1983). Met Glass maakt Richard James een orchestrale versie van Icct Hedral, een track van het I Care Because You Do album uit 1995.

Aphex Twin – Icct Hedral (Philip Glass orchestration)


HHiroshima, de stad waar de eerste atoombol viel, door de Poolse avant-garde componist Krzysztof Penderecki herdacht in zijn compositie Threnody to the Victims of Hiroshima die door James en Radiohead-gitarist Jonny Greenwood in een bewerkte versie werd uitgevoerd tijdens een Penderecki tribite concert in Wroclaw, Polen, 10 september 2011.

Aphex Twin – Threnody to the Victims of Hiroshima


I IDM ofte wel ‘intelligent dance music’, de kreet waarmee de muziek van Aphex Twin begin jaren negentig door liefhebbers en muziekpers werd benoemd.

Aphex Twin – Selected Ambient Works 85-92


JJames, Richard nam naast de albums onder zijn bekendste pseudoniemen (zie ook P) Aphex Twin en AFX tevens albums op als Polygon Window (Surfing On Sine Waves, Warp 1993), Caustic Window (Compilation, Rephlex 1998) en Mike & Rich (Expert Knob Twiddlers, Rephlex 1996, met Mike Paradinas).

Polygon Window – Surfing On Sine Waves


KKickstarter is het crowdfunding platform waarop liefhebbers in 2014 konden intekenen op een digitale kopie van een nooit uitgebracht Caustic Window-album uit 1994. Van dat album bestond alleen een testpersing die via een digitale veiling voor $ 46.300 van eigenaar verwisselde. De crowdfunding actie bracht $ 67.424 op.

Aphex Twin – Caustic Window (1994 Full LP)


LLimerick, het stadje in Ierland (waarnaar de vijfregelige gedichten met rijmschema A-A-B-B-A en geestige pointe zijn vernoemd) waar Richard David James op 18 augustus 1971 werd geboren. Hij is vernoemd naar een oudere broer, die drie jaar daarvoor tijdens de geboorte was overleden. Probeerde als kleuter reeds geluid aan de familiepiano te ontlokken door op de snaren te slaan. Groeide op in het dorpje Lanner, in het landelijke Cornwall in Zuid-West Engeland.

Aphex Twin – 20 Pink Floyd  (nummer 97 van de Soundcloud release, zie ook S)


MMiddleton, Tom is de Engelse producer die vanaf 1989 regelmatig met Richard James ging stappen in Cornwall, de agrarische provincie aan de Engelse Zuidkust waar beiden toen woonden. Ze hebben samen gedeejayed in de Bowgie Inn in Crantock – James onder de naam Phonic Boy On Dope – en Middleton coproduceerde onder het alias Schizophrenia een track op Aphex Twins’ debuutrelease Analogue Bubblebath (zie ook A). Middleton produceerde later met Mark Pritchard invloedrijke releases onder namen als Link (techno), Global Communication (ambient techno) en Jedi Knights (electro, breakbeats).

AFX featuring Schizophrenia – En Trance To Exit

Lees meer

Als je het hebt over muziek, cultuur en technologie, heb je het over Alfred Bos. Al sinds 1977 publiceert deze kritische copywriting veteraan over deze onderwerpen in bladen en kranten als NRC Handelsblad en Elsevier. Ook bedacht en redigeerde hij in 1995 al het allereerste webzine-met-sound ter wereld. Onlangs schreef hij nog bijdragen voor het toonaangevende Mary Go Wild, over de geschiedenis van de Nederlandse dance.

Geef als eerste reactie